Στην παρούσα ανάλυση αντιμετωπίζουμε το θέμα του αν: η χρησικτησία μπορεί να προκύψει και σε ποσοστό ιδιοκτησίας επί του ακινήτου με πολλούς συνιδιοκτήτες. 

Η έκτακτη χρησικτησία (1045 ΑΚ) σημαίνει κτήση κυριότητας “πρωτοτύπως”, δηλαδή χωρίς αυτός που αποκτά την ιδιοκτησία να την αποκτά από τον προηγούμενο ιδιοκτήτη. Από τις διατάξεις των άρθρων 787, 974, 980, 981, 982, 984, 994 και 1113 του ΑΚ προκύπτει ότι ο εξ αδιαιρέτου συγκύριος ακινήτου λογίζεται, ότι κατέχει το κοινό πράγμα επ` ονόματι και των λοιπών συγκυρίων και επομένως δεν μπορεί να αντιτάξει κατ` αυτών κτητική ή αποσβεστική παραγραφή, προτού καταστήσει σ’ αυτούς γνωστή την απόφαση του να νέμεται στο εξής ποσοστό μεγαλύτερο από τη μερίδα του ή ολόκληρο το κοινό πράγμα αποκλειστικώς για δικό του λογαριασμό (ΑΠ 1431/2010, ΑΠ 2238/2014 θα προσκομισθούν όλες).
Η ίδια νομολογία ορίζει ότι «Τέτοια, όμως, γνωστοποίηση δεν απαιτείται στην περίπτωση που οι συγκύριοι προβαίνουν σε άτυπη διανομή του κοινού ακινήτου, αφού έκτοτε καθένας από αυτούς με γνώση των λοιπών νέμεται αποκλειστικώς για τον εαυτό του το περιελθόν σ’ αυτόν με την άτυπη διανομή μέρος του ακίνητο» (ΑΠ 211/2010, ΑΠ 1431/2010, ΑΠ 337/2019 θα προσκομισθούν όλες, βλ. και ΟλΑΠ 485/1982, ΑΠ 610/2012, ΑΠ 784/2012, ΑΠ 1421/2011 Δημοσίευση ΝΟΜΟΣ).

Συνεπώς στην παραπάνω περίπτωση η χρησικτησία οδηγεί σε άτυπη διανομή του κοινού ακινήτου των πολλών συνιδιοκτητών.

Ενδεικτικά αναφέρουμε και τις:

ΑΠ 1650/2018 (ΝΟΜΟΣ) που απεφάνθη ότι: «Η ακυρότητα της σύμβασης μίσθωσης δεν θίγει το δικαίωμα του εκμισθωτή να επιδιώξει την απόδοση της χρήσης του μισθίου».

ΑΠ 751/2009 που επικύρωσε την παλαιότερη κρατούσα νομολογία: «ο “εκμισθωτής” επί άκυρης σύμβασης μισθώσεως, όπως εν προκειμένω, δικαιούται παράλληλα προς τη διεκδίκηση του ακινήτου και την προστασία από τις διατάξεις περί νομής, να αξιώσει την απόδοση του ακινήτου και κατά τις διατάξεις περί απόδοσης μισθίου».

ad hoc ΕφΠειρ 743/2019 που έκρινε ότι: «και ο εκμισθωτής, που παραχώρησε στον μισθωτή τη χρήση του ακινήτου με άκυρη μίσθωση, γιατί το ακίνητο ανήκει στο Δημόσιο, δικαιούται να ζητήσει την απόδοση της χρήσης του από τον μισθωτή ή από εκείνον στον οποίο παραχώρησε τη χρήση, κατά την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών, σύμφωνα με το άρθρο 647 του Κ.Πολ.Δ., κατά το οποίο, κατά την ειδική αυτή διαδικασία δικάζονται διαφορές από μίσθωση πράγματος, που αναφέρονται στην παράδοση ή απόδοση της χρήσης του μισθίου για οποιονδήποτε λόγο. Από την τελευταία διάταξη, με την οποία επιδιώκεται η ταχύτερη επίλυση των διαφορών που αφορούν την απόδοση της χρήσης του μισθίου για οποιονδήποτε λόγο, προκύπτει ότι κατά την ειδική αυτή διαδικασία δικάζονται οι διαφορές τόσο από έγκυρη, όσο και από άκυρη σύμβαση μίσθωσης, αφού σε αυτή δεν γίνεται διάκριση και ο πιο πάνω σκοπός εξυπηρετείται και στις δύο περιπτώσεις (ΑΠ 1327/2000 Ελλ.Δνη 2002.425).

Η αξιώση προς έκπτωση παρακρατηθέντος φόρου υπόκειται σε πεντατή παραγραφή, η οποία αρχίζει απο το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε και είναι δυνατή η δικαστική της επιδιώξη, δηλαδή από το τέλος του οικονομικού έτους, μέσα στο οποίο ο φορολογούμενος όφειλε να υποβάλει τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το οικείο οικονομικό έτος.

Α887/2022

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ
ΤΜΗΜΑ Η’ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ

συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 19 Ιουνίου 2020 με δικαστή την Αθηνά Τσώνου, Εφέτη Δ.Δ., και γραμματέα την Αικατερίνη Χρυσοπούλου, δικαστική υπάλληλο,

για να δικάσει την έφεση με ημερομηνία κατάθεσης 21/03/2019 του Ελληνικού Δημοσίου,
το οποίο εκπροσωπείται από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και δεν παραστάθηκε,
κατά του ………………………… , κατοίκου Ναυπάκτου………… ο οποίος παραστάθηκε με την από 18-6-2020 δήλωση, κατ’ άρθρο 133 παρ.2 του ΚΔΔ, της πληρεξούσιας του δικηγόρου Διαμάντως Αλεξανδροπούλου.

Αφού μελέτησε τη δικογραφία

σκέφθηκε κατά το νόμο

1. Επειδή, με την κρινόμενη έφεση, για την άσκηση της οποίας δεν απαιτείται η καταβολή παράβολου, το εκκαλούν Ελληνικό Δημόσιο ζητά την εξαφάνιση της Α100/2019 απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Πειραιά με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η από 12/01/2018 προσφυγή του εφεσίβλητου και ακυρώθηκε η 6378/18-12-2017 απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων και ήδη Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, κατά το μέρος με το οποίο απορρίφθηκε η 33907/19-7-2017 ενδικοφανής προσφυγή του εφεσίβλητου κατά των 1555/19-6-2017 και 1556/19-6-2017 εκκαθαριστικών σημειωμάτων φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων της Δ.Ο.Υ. Καλλιθέας, οικονομικών ετών 2010 και 2011, αντίστοιχα. Με τα εκκαθαριστικά αυτά σημειώματα επιβλήθηκαν σε βάρος του εφεσίβλητου ποσά φόρου εισοδήματος, ύψους 5.434,14 ευρώ και 5.901,39 ευρώ, αντίστοιχα για τα εν λόγω οικονομικά έτη. Η κρινόμενη έφεση νομίμως συζητήθηκε, παρά την απουσία του εκκαλούντος, το οποίο εκλήθη νομίμως να παραστεί κατά τη συζήτηση, όπως προκύπτει από την έκθεση επίδοσης, με ημερομηνία 31/03/2020, της δικαστικής υπαλλήλου, Αλεξάνδρας Φοντούλη, της ΚΛ1733/2020 κλήσης προς συζήτηση, προς τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, την οποία (κλήση) παρέλαβε αρμόδια υπάλληλος, ασκηθείσα δε νομοτύπως και εμπροθέσμως πρέπει να εξετασθεί, περαιτέρω, στην ουσία

2. Επειδή, στον ν. 2238/1994 “Κύρωση του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος’ (ΦΕΚ Α’ 151), ορίζεται στο άρθρο 9 (Υπολογισμός και καταβολή του φόρου) ότι: “1. α) Το εισόδημα από μισθούς, συντάξεις και μισθούς με έκδοση τιμολογίου ή απόδειξης για παροχή υπηρεσιών υποβάλλεται σε φόρο σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα: […] 2. […] 9. Από το συνολικό ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση τις κλίμακες της παραγράφου 1 εκπίπτουν: α) Ο φόρος που προκαταβλήθηκε ή παρακρατήθηκε, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 52 και 54 έως 58 στο εισόδημα που υπόκειται σε φόρο μέσα στο ίδιο οικονομικό έτος. Εάν το ποσό του φόρου που προκαταβλήθηκε ή παρακρατήθηκε είναι μεγαλύτερο από τον οφειλόμενο φόρο, η επιπλέον διαφορά επιστρέφεται. β) στο άρθρο 58 “Παρακράτηση φόρου στο εισόδημα από αμοιβές ελευθερίων επαγγελμάτων” ότι: Ί. Στο εισόδημα από αμοιβές ελευθέριου επαγγέλματος ενεργείται παρακράτηση φόρου με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%) στο ακαθάριστο ποσό των αμοιβών αυτών εφόσον η συναλλαγή υπερβαίνει τα τριακόσια (300) ευρώ. Ο φόρος παρακρατείται από τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, κοινωφελή ιδρύματα, οργανισμούς και επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, δημόσιες επιχειρήσεις, τράπεζες και πιστωτικά ιδρύματα ή πιστωτικούς οργανισμούς, συνεταιρισμούς και ενώσεις τους, συλλόγους γενικά και ενώσεις προσώπων ανεξάρτητα από το σκοπό τους, καθώς και από επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που τηρούν απλογραφικά και διπλογραφικά βιβλία, κατά την καταβολή των αμοιβών, ανεξαρτήτως του εκδιδόμενου στοιχείου που ορίζεται από τον Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών.” και στο άρθρο 84 (Παραγραφή) παρ. 7, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την αντικατάσταση της με την παρ. 15 του άρθρου 8 του ν. 3842/2010 (ΦΕΚ Α’ 58/23.4.2010.7), και ισχύει εν προκειμένω κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος: “7. Η κατά του Δημοσίου απαίτηση προς επιστροφή φόρου παραγράφεται μετά τρία (3) έτη από την ημερομηνία της εμπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης ή αν υποβληθεί εκπρόθεσμα η δήλωση, μετά τρία (3) έτη από την ημερομηνία που η δήλωση αυτή όφειλε να είχε υποβληθεί. Αν υποβληθεί ανακλητική δήλωση ή δήλωση με επιφύλαξη, η αξίωση για την επιστροφή του φόρου παραγράφεται μετά τρία (3) έτη από την ημέρα της με οποιονδήποτε τρόπο αποδοχής της. Η αξίωση για επιστροφή φόρου βάσει υποβληθείσας εμπρόθεσμης δήλωσης αναβιώνει από την κοινοποίηση φύλλου ή πράξης ελέγχου. Ως προς τα λοιπά θέματα της παραγραφής εφαρμόζονται οι διατάξεις του δημοσίου λογιστικού (ν. 2362/1995), όπως εκάστοτε ισχύουν”. Περαιτέρω, ο Ν. 2362/1995 «Περί Δημοσίου Λογιστικού κ.λπ.» (ΦΕΚ 247 Α’), ορίζει στο μεν άρθρο 90 ότι «1. Οποιαδήποτε απαίτηση κατά του Δημοσίου παραγράφεται μετά πενταετία, εφόσον από άλλη γενική ή ειδική διάταξη δεν ορίζεται βραχύτερος χρόνος παραγραφής. 2. Η κατά του Δημοσίου απαίτηση προς επιστροφή αχρεωστήτως ή παρά το νόμο καταβληθέντος σ’ αυτό χρηματικού ποσού παραγράφεται μετά τρία έτη από της καταβολής …», στο δε άρθρο 91 ότι «Επιφυλασσομένης κάθε άλλης ειδικής διατάξεως του παρόντος, η παραγραφή οποιοσδήποτε απαιτήσεως κατά του Δημοσίου αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξη αυτής…».

3. Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι, αφενός μεν δεν προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 84 παρ.7 ν.2238/1994, τίποτα σχετικώς με την παραγραφή της κατά το άρθρο 9 παρ. 9 του ν.2238/1994 υποχρέωσης του Δημοσίου προς έκπτωση του φόρου που παρακρατήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 58, και ο οποίος αποδίδεται σ’ αυτό σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 59 του ίδιου πάντα νόμου, αφετέρου δε ότι η παραγραφή που προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 90 παρ. 2 του ν. 2362/1995, αφορά απαίτηση προς επιστροφή αχρεώστητης ή παρά το νόμο καταβολής, προϋποθέσεις που δεν ισχύουν στην περίπτωση του παρακρατηθέντος, και αποδοθέντος στο Δημόσιο, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις, φόρου εισοδήματος από μισθωτές υπηρεσίες. Αντιθέτως, όμως, η αξίωση προς έκπτωση του κατά τα ανωτέρω παρακρατηθέντος φόρου, υπόκειται στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 90 παρ.1 του ν.2362/1995, η οποία αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε και είναι δυνατή η δικαστική της επιδίωξη, δηλαδή από το τέλος του οικ. έτους μέσα στο οποίο ο φορολογούμενος όφειλε να υποβάλει τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το οικείο οικονομικό έτος (πρβλ. ΔΕφ.ΑΘ.4142/2018).

4. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Ο εφεσίβλητος, πολιτικός μηχανικός, υπέβαλε, εκπροθέσμως, στη ΔΟΥ Καλλιθέας τις υπ’αριθ.935/3-3-2015, 936/3-3-2015 και 937/3-3- 2015 δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, οικονομικών ετών 2009, 2010 και 2011 αντίστοιχα, στις οποίες δήλωσε, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές τις οποίες εισέπραξε από την εταιρία ΤΕΡΝΑΑ.Ε, στην οποία εργαζόταν με σύμβαση παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών. Επί των αμοιβών αυτών παρακρατήθηκε, κατ’ άρθρο 58 του ν. 2238/1994, φόρος εισοδήματος ύψους 5.180 ευρώ, 5.180 ευρώ και 5.180, αντίστοιχα (βλ. τις από 19-2-2009 δύο βεβαιώσεις για τις χρονικές περιόδους από 1/1 – 30/6/2008 και 1/7 -31/12/2008, την από 4-2-2010 βεβαίωση για το έτος 2009 και την άνευ ημερομηνίας βεβαίωση για το έτος 2010 της εταιρίας ΤΕΡΝΑΑ.Ε), ο οποίος αναγράφηκε από τον εφεσίβλητο στον κωδικό 605 των ως άνω δηλώσεων. Βάσει των παραπάνω δηλώσεων εκδόθηκαν τα υπ’αριθ. 1554/19 6-2017, 1555/19-6-2017 και 1556/19-6-2017 εκκαθαριστικά σημειώματα φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων της ΔΟΥ Καλλιθέας, οικονομικών ετών 2009, 2010 και 2011, αντίστοιχα, με τα οποία καταλογίσθηκε σε βάρος του εφεσίβλητου φόρος εισοδήματος, ύψους 6.188,37 ευρώ, 5.434,14 ευρώ και 5.901,39 ευρώ, αντίστοιχα, για τα ως άνω οικονομικά έτη, χωρίς να ληφθούν υπόψη τα αναγραφέντα ως άνω ποσά του παρακρατηθέντος φόρου. Ο εφεσίβλητος κατά των εν λόγω εκκαθαριστικών σημειωμάτων άσκησε ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων την 33907/19-7-2017 ενδικοφανή προσφυγή, με την οποία υποστήριξε ότι μη νόμιμα δεν εξέπεσε ο παρακρατούμενος φόρος από τον οφειλόμενο φόρο εισοδήματος των ένδικων οικονομικών ετών. Όμως, η εν λόγω ενδικοφανής προσφυγή απορρίφθηκε με την υπ1 αριθ. 6378/18-12-2017 απόφαση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, με την αιτιολογία ότι, ναι μεν ήταν καταρχήν νόμω βάσιμος ο ισχυρισμός του προσφεύγοντος kc ήδη εφεσιβλήτου ότι, κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος •που οφείλει ο φορολογούμενος επιβάλλεται να αφαιρείται (εκπίπτει) το μέρος του φόρου που προπληρώθηκε μέσω του μηχανισμού – διαδικασίας της παρακράτησης φόρου, πλην, όμως, στην προκειμένη περίπτωση, κατά το χρόνο υποβολής των οικείων δηλώσεων φόρου εισοδήματος από τον προσφεύγοντα, η αξίωσή του προς έκπτωση του παρακρατηθέντος και προκαταβληθέντος φόρου είχε ήδη παραγραφεί, καθόσον η τριετής παραγραφή του άρθρου 90 παρ. 2 του ν.2362/1995 είχε ήδη αρχίσει από την επόμενη της λήξης της ημερομηνίας υποβολής της δήλωσης φόρου εισοδήματος των ένδικων οικονομικών ετών, ήτοι εντός του 2009, 2010, 2011, αντίστοιχα και, συνεπώς, είχε συμπληρωθεί κατά την αντίστοιχη ημερομηνία του έτους 2012 (για το οικ. έτος 2009), του έτους 2013 (για το οικ. έτος 2010) και του έτους 2014 (για το οικ. έτος 2011), σύμφωνα και με την με αριθμό 408/2011 γνωμοδότηση του Ν.Σ.Κ., η οποία έγινε δεκτή από τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών με την ΠΟΑ 1068/14.3.2012. Εν συνεχεία, με την από 12/01/2048 προσφυγή του, ο εφεσίβλητος προέβαλε ότι το δικαίωμα του να εκπέσουν τα παρακρατηθέντα ποσά φόρου δεν είχε παραγραφεί, διότι, εν προκειμένω, έχει εφαρμογή η πενταετής παραγραφή του άρθρου 90 παρ.1 του ν.2362/1995. Τον ισχυρισμό αυτόν δέχθηκε και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την εκκαλουμένη απόφαση και ακύρωσε την ως άνω απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, κατά το μέρος που αφορούσε στα εκκαθαριστικά σημειώματα των οικ. ετών 2010 και 2011 (1555 και 1556/19- 06-2017), για ποσό παρακρατηθέντος φόρου 5.180 ευρώ, καθ’ έκαστο αυτών.

5. Επειδή, με την κρινόμενη έφεση το εκκαλούν προβάλλει ως λόγο αυτής ότι, κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 9 παρ. 9, 84 παρ. 7 του Ν.2238/1994 και του άρθρου 90 παρ. 2 του Ν. 2362/1995, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε την πενταετή, και όχι την τριετή, παραγραφή των αξιώσεων του εφεσίβλητου προς έκπτωση του παρακρατηθέντος φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, οι οποίες γεννώνται κατά το χρόνο υποβολής της οικείας φορολογικής δήλωσης, ήτοι, εν προκειμένω, κατά τα έτη 2011 και 2012, για τα οικ. έτη 2010 και 2011, αντίστοιχα, οπότε αρχίζει και ο χρόνος της τριετούς παραγραφής. Εξάλλου, η παραγραφή της σχετικής αξίωσης αρχίζει, όχι από το χρόνο της εκ του νόμου παρακράτησης του φόρου από την φορολογική αρχή, αλλά από το χρόνο υποβολής της σχετικής φορολογικής δήλωσης, εάν αυτή υποβληθεί εμπρόθεσμα, άλλως από το χρονικό σημείο λήξης της προθεσμίας για την υποβολή της. Συνεπώς, σύμφωνα με το λόγο της έφεσης, στην προκειμένη περίπτωση, η αξίωση του εφεσιβλήτου για έκπτωση του παρακρατηθέντος, οφειλόμενου κατά τα οικ. έτη 2010 και 2011 φόρου εισοδήματος, είχε παραγραφεί ήδη κατά το χρονικό σημείο υποβολής της εκπρόθεσμης φορολογικής του δήλωσης στις 03/03/2015. Όμως, ο λόγος αυτός της έφεσης παρίσταται, σύμφωνα και με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στην τρίτη σκέψη της παρούσας, νόμω αβάσιμος, ο δε επάλληλος ισχυρισμός ότι η έναρξη της παραγραφής συμπίπτει με τη λήξη της προθεσμίας για την εμπρόθεσμη υποβολή της φορολογικής δήλωσης, ήτοι, εν προκειμένω, στις 31/12/2011 και στις 31/12/2012, για τα οικ. έτη 2010 και 2011 αντίστοιχα, ερείδεται επί της εσφαλμένης νομικής προϋπόθεσης ότι εφαρμόζεται η τριετής, και όχι η πενταετής, παραγραφή επί της συγκεκριμένης αξίωσης συμψηφισμού (έκπτωσης) του παρακρατηθέντος φόρου εισοδήματος.

6. Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη έφεση πρέπει να απορριφθεί. Περαιτέρω, ελλείψει σχετικού αιτήματος δεν επιδικάζεται δικαστική δαπάνη σε βάρος του εκκαλούντος (αρ. 275 παρ. 7 ΚΔΔ).

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
-Απορρίπτει την έφεση.

Με το Σχέδιο Νόμου προτείνεται σειρά τροποποιήσεων στον Αστικό Κώδικα και στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, προκειμένου να καταστεί εφικτή η μεταφορά μεγάλου αριθμού υποθέσεων στους Δικηγόρους και Συμβολαιογράφους, η οποία μέχρι σήμερα απασχολεί αποκλειστικώς τους Δικαστικούς Λειτουργούς.

Με τις προβλεπόμενες ρυθμίσεις επιτυγχάνεται η ταχύτερη και με λιγότερο κόστος για τον πολίτη διεκπεραίωση νομικών υποθέσεων, ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζεται η ποιότητα και ασφάλεια της μεταφοράς της εν λόγω ύλης.

Συγκεκριμένα, προβλέπεται να πραγματοποιούνται από Δικηγόρους, του Δικηγορικού Συλλόγου του κατά τόπον αρμόδιου Πρωτοδικείου:

• Η εγγραφή και τροποποίηση καταστατικού μεγάλης μερίδας των σωματείων – επαγγελματικών ενώσεων, συνδικαλιστικών οργανώσεων σωματειακής μορφής, καθώς και αθλητικών σωματείων.
• Η έκδοση πράξης χορήγησης κληρονομητηρίου. Για την προστασία δικαιωμάτων τρίτων που ενδεχομένως θίγονται προβλέπεται η δυνατότητα παροχής έννομης προστασίας μετά από άσκηση ανακοπής.
• Η σύνταξη πράξης αποδοχής κληρονομιάς, η οποία για να προσλάβει τη μορφή δημοσίου εγγράφου θα προσκομίζεται μαζί με όλα τα σχετικά έγγραφα στον αρμόδιο γραμματέα του Δικαστηρίου της κληρονομιάς, προκειμένου να συνταχθεί η σχετική έκθεση αποδοχής και να καταχωρηθεί στα ειδικά βιβλία του Ειρηνοδικείου.
• Οι εγγραφές και οι εξαλείψεις συναινετικών προσημειώσεων υποθήκης.
• Η λήψη ένορκης βεβαίωσης αποκλειστικώς από Συμβολαιογράφους ή/και Δικηγόρους.

Παράλληλα, προβλέπονται ρυθμίσεις για το ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ. προκειμένου να καταστήσουν πιο ευέλικτη και αποτελεσματική τη λειτουργία του, καθώς και την πληρωμή απαιτήσεων από την παροχή υπηρεσιών στο πλαίσιο χορήγησης Νομικής Βοήθειας με στόχο να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η καθυστέρηση στην εξόφληση των αποζημιώσεων.

Εξύβριση: Η προσβολή της τιμής ή της υπόληψης κάποιου με λόγια ή έργα.
Δυσφήμιση: Η ψευδή αναφορά γεγονότων που μπορούν να βλάψουν την τιμή ή την υπόληψη κάποιου.
Συκοφαντική δυσφήμιση: Η δυσφήμιση που γίνεται με γνώση ότι το γεγονός είναι ψευδές.
Παράνομη παρακολούθηση: Η καταγραφή ή η παρακολούθηση της ιδιωτικής ζωής κάποιου χωρίς τη συγκατάθεσή του.
Παράνομη χρήση προσωπικών δεδομένων: Η χρήση των προσωπικών δεδομένων κάποιου χωρίς τη συγκατάθεσή του.
Προσβολή της μνήμης θανόντος: Η προσβολή της τιμής ή της μνήμης ενός θανόντος.

Ποιες είναι οι συνέπειες της προσβολής προσωπικότητας;

Αστική ευθύνη: Το θύμα της προσβολής μπορεί να ζητήσει αποζημίωση από τον προσβολέα για την ηθική και υλική βλάβη που υπέστη.
Ποινική ευθύνη: Ο προσβολέας μπορεί να τιμωρηθεί με φυλάκιση ή χρηματική ποινή.}

Πώς μπορεί να ασκηθεί αγωγή για προσβολή προσωπικότητας;

Το θύμα της προσβολής μπορεί να ασκήσει αγωγή στο Αστικό Δικαστήριο.
Η αγωγή πρέπει να περιγράφει λεπτομερώς την προσβλητική πράξη, την ηθική και υλική βλάβη που υπέστη το θύμα, και τα στοιχεία του προσβολέα.
Το δικαστήριο θα εξετάσει τα στοιχεία και θα αποφασίσει εάν η προσβλητική πράξη όντως έλαβε χώρα, εάν το θύμα υπέστη βλάβη, και ποια είναι η εύλογη αποζημίωση.

Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ της αστικής και ποινικής ευθύνης;

Η αστική ευθύνη αποσκοπεί στην αποζημίωση του θύματος για την βλάβη που υπέστη.
Η ποινική ευθύνη αποσκοπεί στην τιμωρία του προσβολέα για την παράνομη πράξη του.
Η αγωγή μπορεί να ασκηθεί παράλληλα με την ποινική δίωξη.

Ποιες είναι οι προθεσμίες για την άσκηση αγωγής για προσβολή προσωπικότητας;

Η αγωγή παραγράφεται μετά από 5 χρόνια από την τέλεση της προσβλητικής πράξης.
Η ποινική δίωξη παραγράφεται μετά από 10 χρόνια από την τέλεση της προσβλητικής πράξης.
Προϋποθέσεις για αξιώσεις βάσει του άρθρου 57 ΑΚ:

1. Προσβολή της προσωπικότητας:

Η προσβολή μπορεί να αφορά:
Την τιμή και υπόληψη (π.χ. δυσφημιστικές δηλώσεις)
Την ιδιωτική ζωή (π.χ. παράνομη παρακολούθηση)
Την σωματική ακεραιότητα (π.χ. σωματική βία)
Την ψυχική υγεία (π.χ. ψυχολογική βία)
Την οικογενειακή και κοινωνική ζωή (π.χ. κοινωνικός αποκλεισμός)
Την εργασία (π.χ. mobbing)
Τα αγαθά της προσωπικότητας (π.χ. όνομα, εικόνα, φήμη)

2. Παρανομία:

Η προσβολή πρέπει να είναι παράνομη, δηλαδή να αντίκειται σε διάταξη του νόμου ή σε κανόνα δικαίου.
Η παράνομη προσβολή μπορεί να προέρχεται από:
Άδικες πράξεις (π.χ. εξύβριση, σωματική βλάβη)
Παράνομη άσκηση δικαιώματος (π.χ. κατάχρηση δικαιώματος)
Σύμβαση (π.χ. αθέμιτη ρήτρα)

3. Υπαιτιότητα:

Απαιτείται δόλος (πρόθεση) ή αμέλεια (απροσεξία) του προσβάλλοντος.
Η ευθύνη μπορεί να είναι:
Ατομική (του προσβάλλοντος)
Εις ολόκληρον (π.χ. του εργοδότη για πράξεις του εργαζόμενου)
Αντικειμενική (π.χ. ευθύνη του κύριου επικίνδυνου πράγματος)

4. Ζημία:

Η προσβολή μπορεί να έχει προκαλέσει:
Περιουσιακή ζημία (π.χ. απώλεια εισοδήματος)
Ηθική βλάβη

5. Σύνδεσμο αιτιότητας (αιτιώδης συνάφεια):

Απαιτείται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράνομης προσβολής και της ζημίας.

Η αδικοπραξία, ορίζεται ως η παράνομη και υπαίτια ενέργεια ή παράλειψη που προσβάλλει ξένα έννομα αγαθά και δημιουργεί υποχρέωση αποζημίωσης.

Στοιχεία Αδικοπραξίας:

Αντικειμενικό στοιχείο: Η παράνομη συμπεριφορά, η οποία μπορεί να είναι:
• Θετική πράξη: π.χ. σωματική βλάβη, φθορά ξένης περιουσίας
• Παράλειψη: π.χ. παράλειψη να προστατεύσει κάποιος από κίνδυνο
• Υπαιτιότητα: Ο δράστης οφείλει να έχει δόλο (πρόθεση) ή αμέλεια (έλλειψη της επιβαλλόμενης επιμέλειας)
• Ζημία: Πραγματική (περιουσιακή ή ηθική) ή διαφυγόντα κέρδη
• Αιτιώδης σύνδεσμος: Αιτιώδης σχέση μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Νομοθεσία:

• Αστικός Κώδικας (ΑΚ): Άρθρα 914 επ.
• Ειδικοί Νόμοι: Συμπληρώνουν τον ΑΚ σε διάφορους τομείς, όπως:
• Νόμος περί αστικής ευθύνης από αδικοπραξίες (Ν. 5777/1931)
• Νόμος περί τροχαίων ατυχημάτων (Ν. 4530/2018)
• Νόμος περί προστασίας του καταναλωτή (Ν. 2251/1994)

Παραδείγματα Αδικοπραξιών:

• Σωματική βλάβη
• Φθορά ξένης ιδιοκτησίας
• Δυσφήμιση
• Απάτη
• Παραβίαση συμβατικής υποχρέωσης.

Αποζημίωση:

Σε περίπτωση αδικοπραξίας, το θύμα δύναται να αξιώσει αποζημίωση για:
• Την περιουσιακή ζημία
• Την ηθική βλάβη
• Διαφυγόντα κέρδη

Η γνώση των βασικών στοιχείων της αδικοπραξίας δύναται να σας βοηθήσει να αξιώσετε τα δικαιώματά σας σε περίπτωση που έχετε υποστεί ζημία από παράνομη συμπεριφορά.